Hipotonik, izotonik, hipertonik – czym się różnią i co wybrać?

Organizm człowieka składa się w 60-70% z wody. Jest ona też naturalnym środkiem transportu składników odżywczych do wszystkich komórek ciała. Prawidłowe nawodnienie ma ogromny wpływ na procesy metaboliczne, trawienie i wchłanianie.

Na podstawie norm opublikowanych w 2010 roku przez Europejską Agencję do spraw Bezpieczeństwa Żywności (EFSA – European Food Safety Authority) zaleca się, aby kobiety dostarczały średnio 2 litry, zaś mężczyźni 2,5 litra płynów na dobę – jest to niezbędne minimum dla prawidłowego nawodnienia organizmu. Jednak trzeba wziąć pod uwagę, że zapotrzebowanie na wodę każdego z nas różni się w zależności od płci, wieku, aktywności fizycznej, temperatury otoczenia czy stanu zdrowia.

Część potrzebnej nam wody organizm uzyskuje ze spożywanych posiłków.  Jednak w znaczącej przewadze do zachowania odpowiedniego poziomu nawodnienia organizmu potrzebujemy wody bogatej w składniki mineralne. Na rynku dostępne są różne napoje na bazie wody, które możemy podzielić na hipotoniki, izotoniki i hipertoniki. Czym się różnią i które z nich są najlepsze dla naszego organizmu? Sprawdźcie w naszym artykule.

Napoje hipotoniczne

To przede wszystkim zwykła woda, woda mineralna, wody smakowe, ale także rozcieńczony napój izotoniczny. Jego głównym zadaniem jest szybkie nawodnienie organizmu. Dzięki niższemu stężeniu substancji rozpuszczonych woda jest szybko wchłaniana z przewodu pokarmowego do krwi. Natomiast nie dostarczają wystarczającej dawki energii niezbędnej przy intensywnym wysiłku.

Kiedy warto je pić?

• podczas lekkiej lub umiarkowanej aktywności fizycznej,
• w czasie upałów,
• po wysiłku, gdy głównym celem jest uzupełnienie płynów,
• gdy organizm jest lekko odwodniony.

Przykłady:

• wrocławska kranówka,
• woda mineralna,
• mocno rozcieńczone soki owocowe,
• niektóre napoje dla sportowców oznaczone jako „hipotoniczne”.

Napoje izotoniczne

To napój, którego stężenie elektrolitów i węglowodanów jest zbliżone do stężenia płynów ustrojowych człowieka. Dzięki temu woda, minerały i energia są skutecznie oraz stosunkowo szybko wchłaniane przez organizm.

Dzięki mieszaninie wody, składników energetycznych oraz mineralnych napoje te szybko dodają energii w postaci węglowodanów, uzupełniają elektrolity i nawadniają.

Kiedy warto je pić?

• podczas intensywnego wysiłku fizycznego trwającego dłużej niż około godzinę,
• w czasie zawodów sportowych,
• przy dużym poceniu się,
• po ciężkim treningu w celu uzupełnienia utraconych płynów i minerałów.

Przykłady:

• gotowe napoje sportowe dostępne w sklepach,
• domowy samodzielnie przygotowany izotonik:
  woda kranowa, wyciśnięty sok z cytryny/limonki/pomarańczy, niewielka ilość cukru/miodu i szczypta soli.

Napoje hipertoniczne

To napój o wyższym stężeniu składników rozpuszczonych (głównie cukrów i elektrolitów) niż płyny ustrojowe człowieka. Oznacza to, że zawiera dużą ilość energii, ale jest wchłaniany wolniej niż napoje hipotoniczne i izotoniczne. Najczęściej stosuje się te napoje do regeneracji po wysiłku fizycznym, gdyż dostarczają dużo energii w postaci cukrów i elektrolitów, a w mniejszym stopniu nawadniają organizm. Pomagają odbudować zapasy glikogenu w mięśniach i wspierają regenerację po wysiłku.

Kiedy warto je pić?

• po intensywnym i długotrwałym wysiłku fizycznym,
• podczas zawodów wytrzymałościowych trwających wiele godzin,
• gdy konieczne jest szybkie uzupełnienie energii.

Przykłady:

• napoje energetyczne,
• nierozcieńczone soki owocowe,
• napoje typu cola,
• specjalistyczne napoje regeneracyjne dla sportowców.

Szybkie różnice między napojami:

Hipotoniczny → nawadnia najszybciej, zawiera mało cukrów i elektrolitów.

Izotoniczny → nawadnia i jednocześnie uzupełnia elektrolity oraz energię.

Hipertoniczny → dostarcza dużo energii, ale wchłania się wolniej.